اختصاصی/ گیلان صدر: هنوز جلسه شورای عالی شهرسازی در تهران تمام نشده بود که استاندار گیلان از «تصویب نهایی طرح بلندمرتبهسازی» خبر داد. طرحی که مثلا قرار است با «توسعه عمودی»، کشاورزی گیلان را نجات دهد! اما طبق معمول این ادعاهای رنگین، وقتی به دیوار واقعیت ادارات استان میخورد، تبدیل به یک کمدی تلخ میشود.
البته همان روزها که آقایان در تکاپوی برگزاری «سمینار ملی بلندمرتبهسازی» بودند تا برای این طرح بیزیرساخت، برند «علمی» درست کنند، صدای اعتراض فعالان محیطزیست بلند شد. سمینار با فشار اعتراضها لغو شد، اما آقایان تصمیمگیر مسیرشان را در سکوت پیش بردند. حالا هم میگویند «مطالعات کارشناسی» انجام شده؛ کدام مطالعات؟ پاسخهای همین ادارات نشان میدهد که داستان، چیز دیگری است.
پیگیریهای مکرر خبرنگار گیلان صدر در اداره کل راه و شهرسازی، محیط زیست گیلان، شهرداری رشت و نظام مهندسی استان نتایج جالبی داشت. مثلا ادارهکل حفاظت محیطزیست، که باید مدعیالعموم محیط زیست باشد، به صورت مکتوب به خبرنگار ما اعلام کرده که طرح «مشمول ارزیابی اثرات زیستمحیطی نیست!» اما در همان پاسخ اضافه کردهاند: «اجرای هر طرحی بدون ارزیابی، غیرقانونی است!» این یعنی دستگاه متولی، نه میگوید طرحش ارزیابی میخواهد و نه اجازه میدهد بدون آن اجرا شود؛ یک پاسکاری زیبا برای فرار از زیر بار مسئولیت!
در پاسخ به پرسشها، شهرداری رشت برای پهنه ۲۸۸ هکتاری لاکان، بلندمرتبهسازی را «ضرورت گریزناپذیر» دانسته و آبگرفتگیهای فعلی شهر را نه ناشی از سوءمدیریت، بلکه نتیجه «ساختوسازهای بدون نظارت مردم» معرفی کرده و جالب اینکه مدعی بود «رشت آبگرفتگی جدی ندارد». همچنین شهرداری مدعی بود «پارامترهای ظرفیت خاک و عارضهسنجی ترافیکی» را رعایت میکند، اما مدیر روابط عمومی سازمان نظام مهندسی گیلان میگوید: «هنوز در سازمان هیچ اقدامی صورت نگرفته!» یعنی طرحی که شهرداری از آن دفاع میکند هنوز به بررسی فنی رسمی نرسیده است.
اما پاسخ ادارهکل راه و شهرسازی به سوالات ما هم گرهای از ابهامات باز نمیکند. در جوابیه رسمی گفتهاند منظور از بلندمرتبهسازی، ساختمانهای ۸ تا ۲۰ طبقه است و فعلاً همه پهنههای پیشنهادی داخل محدوده قانونی رشت و انزلی قرار دارند و اراضی کشاورزی، باغی، جنگلی، ساحلی و تالابی از طرح مستثنا هستند. اما چند سطر پایینتر، همان اداره از امکان تعریف بلندمرتبهسازی در قالب شهرکهای مسکونی و خارج از محدودههای شهری و روستایی، در قالب «طرح یکپارچه بلندمرتبهسازی استان»، سخن میگوید؛ همان موضوعی که از ابتدای ماجرا یکی از محورهای اصلی نگرانی و اعتراض منتقدان بود. جالبتر اینکه درباره مطالعات زیستمحیطی، ترافیکی و جمعیتی هم نگفتهاند این مطالعات انجام شده است؛ فقط نوشتهاند این مطالعات «باید» مطابق ضوابط شورای عالی شهرسازی انجام شوند. یعنی باز هم خبری از پاسخ روشن نیست و همه چیز به آینده حواله داده شده است.
کارشناسان نیز در گفتوگو با رسانههای مختلف، مکرراً درباره ناپایداری فنی اجرای این طرح در گیلان هشدار دادهاند: «خاک ناپایدار و ریسک زلزله: مناطق جلگهای استان، خاک اشباع شدهای دارد که تحمل وزن برجهای بلند را ندارد و ریسک فاجعه در زلزله را افزایش میدهد.
فشار مضاعف بر منابع آب و فاضلاب: برجها، حجم عظیمی فاضلاب تولید میکنند که سیستم ناکارآمد تصفیه، تاب تحمل آن را ندارد و اکوسیستم تالاب انزلی و رودخانهها را نابود میکند. از سوی دیگر، مصرف سرسامآور آب شرب توسط این برجها، در شرایط کمبود آب، پرسشهای جدی ایجاد میکند.
ترافیک و تشدید آبگرفتگی: افزایش سطوح نفوذناپذیر و تردد خودروها، بحران آبگرفتگی و ترافیک موجود را بدتر خواهد کرد.»
رشت و انزلی زیر بار وضعیت فعلیشان کمر خم کردهاند؛ از ترافیکهای قفلشده تا فاضلابهایی که روانه تالاب و رودخانهها میشوند. حالا در این قحطی زیرساخت، آقایان میخواهند برجسازی را به خورد این شهرها بدهند تا گیلان نیز از وضعیت فاجعهباری که نصیب مازندران شده بیبهره نماند! آقایان اول کت بلندمرتبهسازی را دوختهاند و حالا دارند به زور تن شهرهای زخمی گیلان میکنند.
استاندار گیلان گفته بود «برج میسازیم تا کشاورزی حفظ بشود»؛ کشاورزی را با سیمان و آهن نجات دادن؛ طنزی که فقط در مدیریت استان ما یافت میشود. این نه توسعه است و نه کارشناسی؛ این فقط یک فروش تراکم دیگر است. این دستگاهها، به جای پاسخگویی، فقط در حال خریدن زماناند؛ بیآنکه بدانند این طرح، بیش از آنکه توسعه باشد، تیشه به ریشه زیرساختهای رو به احتضار گیلان است.